دانلود مقاله اخلاق اسلامی و جهت گیری های بازدارنده نفس

دانلود مقاله اخلاق اسلامی و جهت گیری های بازدارنده نفس

دسته بندی:

قیمت: 7800 تومان

تعداد نمایش: 191 نمایش

ارسال توسط:

تاریخ ارسال: 24 فوریه 2020

به روز رسانی در: 24 فوریه 2020

خرید این محصول:

پس از پرداخت لینک دانلود برای شما نمایش داده می شود.

7800 تومان – خرید

اخلاق اسلامی و جهت گیریهای بازدارنده نفس

مراد از جهت گیرى بازدارنده نفس آن دسته از صفات و ملکات نفسانى است که نسبت به بسیارى از رذایل اخلاقى نقش بازدارندگى دارند، و از سوى دیگر زمینه ساز فضیلت هاى اخلاقى متعددى هستند. صفات نفسانى شاخص در این گروه، بدین قرار است.

  1. قوت نفس

ملکه اى نفسانى است که انسان را قادر مى سازد تا حوادثى را که براى او پیش مى آید، هرچند خطیر باشد، به خوبى تحمل کند. در فضیلت عظمت و قوت نفس همین بس که خداوند در قرآن کریم مى فرماید: «و عزّت از آن خدا و از آن پیامبر او و از آن مؤمنان است.»(1)

امام صادق(علیه السلام) در این باره فرمود:

خداوند همه امور مؤمن را به خودش واگذار نموده است; ولى به او اجازه نداده است که خودش را خوار و ذلیل گرداند. آیا به این کلام خداوند نمى نگرید که فرمود: وللّه العزّه و لرسوله و للمؤمنین؟ «پس سزاوار است که مؤمن عزیز بوده و ذلیل نباشد».(2)

 یک. آثار قوت نفس

بزرگى و قدرت نفسانى نتایج بسیار سودمندى بر نفس به جاى مى گذارد که هریک خود ملکه اى نفسانى اند. در مقابل، ضعف و سستى نفس، رذایل مختلف اخلاقى را در پى خواهد

داشت. در زیر به مهم ترین آثار و آفات عظمت روحى انسان اشاره مى شود.

الف) ثبات و عدم اضطراب: ثبات ملکه اى است نفسانى که انسان را قادر مى سازد تا در خطرها وارد شود و در برابر سختى ها و دردها هرچند فراوان باشند، مقاومت کند; بدون این که شکستى بر او عارض گردد. در مقابل آن اضطراب و تزلزل هنگام روبه روشدن با خطرات و سختى ها، قرار دارد. ثبات و پایدارى جلوه هاى گوناگونى دارد که از بارزترین آنها ثبات در ایمان در مقابل شبهات است. قرآن کریم در این باره مى فرماید: «خدا کسانى را که ایمان آورده اند، در زندگى دنیا و در آخرت با سخن استوار ثابت مى گرداند.»(1)

بدیهى است که ثبات و عدم تزلزل در ایمان، مقدمه پایدارى و ثبات در سایر جهت گیرى هاى ارزشمند نفسانى است. این امر نیز به نوبه خود موجب پایدارى و ثبات در انجام اعمال صالح خواهد بود.ثبات و استوارى، علاوه بر این که فراورده معرفت است، محصول قوّت و عظمت روح نیز است که یکى از فضائل مهم نفسانى محسوب مى گردد.(2)

ب) همّت بلند: یعنى تلاش براى تحصیل سعادت و کمال و رسیدن به عالى ترین امور; به طورى که در راه رسیدن به آنها اعتنایى به سود و زیان دنیوى ندارد. منافع دنیا، صاحبان همت هاى بلند را مسرور و زیان هاى آن ایشان را اندوهگین نمى سازد و حتى در راه رسیدن به اهداف بلند از مرگ و کشته شدن نیز باکى ندارند. در مقابل آن کوتاهى و پستى همت است که صاحب آن در طلب اهداف بلند، کوتاهى مى کند و تنها به امور کوچک و پست قناعت مىورزد. این صفت نفسانى خود معلول عظمت و قوت روح است و بدون شک از فضائل بزرگ نفسانى است; زیرا رسیدن به اهداف متعالى و ارزشمند انسانى جز در پرتو همت هاى سترگ و مجاهدت هاى بزرگ میسّر نخواهد شد. شهامت که خود ملکه اى نفسانى و ارزشمند است، از مصادیق همت بلند شمرده مى شود.(3)

ج) غیرت و حمیّت: یعنى تلاش براى پاسدارى از چیزى که حفظ آن لازم است. این حالت از نتایج قوت و عظمت روح و شهامت است. امام صادق(علیه السلام) فرموده است: «خداى تبارک و تعالى غیرتمند است و هر غیرتمندى را دوست مى دارد. از غیرتمندى او است که زشتکارى ها را، از پیدا و پنهان، حرام فرموده است.»(4) امام على(علیه السلام) نیز فرمود: «ارزش مرد به اندازه همّت او است… و

 

فرمت فایل: word

تعداد صفحات: 47

پاسخ دهید